Σύμφωνα με τον ΠΟΥ (WHO, 2024) η παχυσαρκία είναι μία χρόνια και σύνθετη νόσος και ορίζεται ως η αυξημένη συσσώρευση σωματικού λίπους, η οποία μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την υγεία. Ο ΠΟΥ ορίζει την παχυσαρκία σε παιδιά και εφήβους/ες με βάση τον
Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) σε σχέση με την ηλικία, το φύλο και το ύψος των παιδιών και εφήβων, χρησιμοποιώντας τυπικές αποκλίσεις από τη διάμεση τιμή αναφοράς (WHO, 2022b).
Η παχυσαρκία αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα χρόνια προβλήματα δημόσιας υγείας παγκοσμίως, επηρεάζοντας τόσο τους/τις ενήλικες όσο και τα παιδιά και τους/τις εφήβους/έφηβες (Frühbeck et al., 2013)
Στα παιδιά και τους/τις εφήβους/έφηβες η παχυσαρκία συνδέεται με άμεσες αλλά και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις (Μανιός και συν., 2022) που σχετίζονται με την σωματική ανάπτυξη, τη θρέψη (πρόσληψη και χρήση θρεπτικών συστατικών που είναι απαραίτητα για την υγιή ανάπτυξη και λειτουργία) και την ψυχική τους υγεία, μέσω του κοινωνικού στιγματισμού και του εκφοβισμού, επηρεάζοντας με αυτόν τον τρόπο αρνητικά, μεταξύ άλλων, την κοινωνικοποίησή τους και τις σχολικές τους επιδόσεις (Haqq et al., 2021).
Αναφορικά με τις άμεσες επιπτώσεις, η παχυσαρκία μπορεί να επηρεάσει τόσο την κατάσταση θρέψης όσο και την ανάπτυξη των εφήβων. Συγκεκριμένα, η παχυσαρκία στην παιδική και εφηβική ηλικία συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης σιδηροπενίας και σιδηροπενικής αναιμίας (Zhao et al., 2015), η οποία δεν φαίνεται να μπορεί να εξηγηθεί από τη χαμηλή πρόσληψη σιδήρου από τα τρόφιμα. Πιθανότερη αιτία ύπαρξης της σιδηροπενίας ή σιδηροπενικής αναιμίας είναι η παχυσαρκία, η οποία αποτελεί μια κατάσταση χρόνιας φλεγμονής που φαίνεται πως εμποδίζει την απορρόφηση του σιδήρου από το έντερο.
Σύμφωνα με ερευνητικά ευρήματα, τα παιδιά και οι έφηβοι/έφηβες με αυξημένο σωματικό βάρος φαίνεται πως έχουν χαμηλότερες επιδόσεις στο σχολείο, απουσιάζουν συχνότερα και για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα, ενώ καθώς μεγαλώνουν είναι λιγότερο πιθανό να ολοκληρώσουν υψηλότερες βαθμίδες εκπαίδευσης, σε σχέση με τους/τις συνομηλίκους/ές τους που έχουν το προβλεπόμενο για την ηλικία σωματικό βάρος (Caird et al., 2011, Haqq et al., 2021). Ταυτόχρονα, παθολογικές καταστάσεις που παλαιότερα παρατηρούνταν σχεδόν αποκλειστικά στους/στις ενήλικες (σακχαρώδης διαβήτης, υπέρταση) πλέον παρατηρούνται από την εφηβική, αν όχι παιδική, ηλικία. Τέλος, το αυξημένο σωματικό βάρος στην παιδική και εφηβική ηλικία συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης παχυσαρκίας και στην ενήλικη ζωή (Lister et al., 2023)
